Over Stichting IJsselhoeven

Welkom bij Stichting IJsselhoeven. Onze stichting is eind 2003 opgericht door een groep bewoners in de IJsselvallei, die het verdwijnen van de karakteristieke IJsselhoeven aan het hart gaat. Oorspronkelijk behoorden de gemeenten Hattem, Olst-Wijhe, Heerde, Epe, Voorst en Deventer tot het werkgebied van de stichting. Sinds eind 2012 is de Stichting IJsselhoeven ook actief in het zuidelijk deel van de IJsselvallei van Zutphen tot Westervoort.

De stichting zet zich in voor 'behoud door ontwikkeling' van de hoeven en de erven. IJsselhoeven zijn de karakteristieke T-boerderijen en erven in de IJsselvallei. De stichting voert projecten uit die tot doel hebben om zowel boerderij als erf te behouden voor de toekomst. Ook gaat het om cultuurhistorie, agrarisch erfgoed, de verhalen en gebruiken in de IJsselvallei.

Stichting IJsselhoeven is een club van enthousiaste mensen. Als u mee wil doen, op welke manier dan ook, dan bent u van harte welkom.

arrow-right
De stichting

Om tot concrete projecten te komen en de mogelijkheid te hebben die zelf te beheren hebben de initiatiefnemers de Stichting IJsselhoeven opgericht. De oprichtingsakte passeerde op 4 december 2003.

De Stichting heeft volgens de akte als doel:

  • Het behouden, beheren en benutten van historische boerderijen en erven in de IJsselvallei.
  • Het verrichten van al hetgeen daarmee verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn, alles in de meest uitgebreide zin genomen.

Klik hier voor de oprichtingsakte - statuten

Stichting IJsselhoeven wordt gevormd door een groep bewoners die iets met IJsselhoeven hebben: sommigen wonen er, anderen niet; sommigen hebben een agrarische achtergrond, anderen niet. De Stichting heeft een bestuur dat toeziet op de uitvoering van activiteiten en dat verantwoording aflegt aan de financiers van de projecten die worden uitgevoerd. De Stichting heeft een heel bescheiden eigen budget. De financiering voor de projecten komt van verschillende subsdieverleners, de Provincies Overijssel en Gelderland zijn de belangrijkste donoren. Daarnaast zijn er de particuliere fondsen en de gemeenten in het gebied. Belangrijk zijn uiteraard de eigen bijdragen van de bewoners en vergeet niet de bijdrage van bewoners in arbeid en enthousiasme.

Klik hier voor het bestuursreglement

arrow-right
Organisatie

Bestuur en projectgroepen

Het bestuur bestaat uit 7 mensen. riabroekhuis [at] ijsselhoeven.nl (Ria Broekhuis) is voorzitter, tonnyuenk [at] ijsselhoeven.nl (Ton Uenk) is penningmeester en rikthybaut [at] ijsselhoeven.nl (Rik Thybaut) is secretaris.

Zie ook de contactpagina voor alle gegevens: http://www.ijsselhoeven.nl/site/contact

Onder het bestuur opereren projectgroepen. Op dit moment zijn dat:

  • Projectgroep Rood (restauraties/onderhoud gebouwen), contactpersoon jacqueline [at] ijsselhoeven.nl (Jacqueline van der Beek). Deze projectgroep wordt bijgestaan door een deskundige projectleider wimjansen [at] ijsselhoeven.nl (Wim Jansen).
  • Projectgroep Groen (erven en groene omgeving) is momenteel op bescheiden schaal actief. Aanspreekpunt voor deze projectgroep is rikthybaut [at] ijsselhoeven.nl (Rik Thybaut).
  • Projectgroep Cultuur (educatieve projecten, culturele projecten enz.) staat onder leiding van hermiendebruijn [at] ijsselhoeven.nl (Hermien de Bruijn).
  • Projectgroep Zuid houdt zich (vooralsnog) bezig met alle deelprojecten die in de zuidelijke IJsselvallei worden ontwikkeld. Aanspreekpunt is inekelenselink [at] ijsselhoeven.nl (Ineke Lenselink).
  • Projectgroep Oud-Roze houdt zich bezig met de historische binnenruimte van IJsselhoeven. Aanspreekpunt voor deze projectgroep is mirjamtenhove [at] ijsselhoeven.nl

Waar mogelijk heeft een projectgroep professionele (betaalde) ondersteuning. Voor specifieke onderwerpen, zoals bijv. energie enz. worden met enige regelmaat ad-hoc werkgroepen ingericht.

Bestuur

  • Ria Broekhuis
  • Jetse Hartmans
  • Rik Thybaut
  • Joost Grondel
  • Ineke Lenselink
  • Ton Uenk
  • Irene Tijs

Voorzitter/contactpersoon: Ria Broekhuis, riabroekhuis [at] ijsselhoeven.nl

Projectgroep Cultuur

  • Ria Broekhuis
  • Mies Karrenbeld
  • Johan Jonker
  • Hans Achterberg
  • Annie Thybaut
  • Hermien de Bruijn-Franken
  • Sylvie Uenk

Voorzitter/contactpersoon: Hermien de Bruijn-Franken, hermiendebruijn [at] ijsselhoeven.nl

Projectgroep Groen

  • Rik Thybaut
  • Reindert Schrijver
  • Annemieke Baumann
  • Esther van Andel

Voorzitter/contactpersoon: Rik Thybaut, rikthybaut [at] ijsselhoeven.nl

Projectgroep Rood

  • Gerrit van Werven
  • Anton Meijerink
  • Wim Jansen
  • Joost Grondel
  • Jacqueline van der Beek
  • Max Schrevelius
  • Wim Nugteren

Voorzitter/contactpersoon: Jacqueline van der Beek, jacqueline [at] ijsselhoeven.nl

Werkgroep Zuid

  • Ton Uenk
  • Ineke Lenselink
  • Mirjam ten Hove
  • Zwaan Makkink Nijholt
  • Bertus Menkveld
  • Hans IJsseldijk

Voorzitter/contactpersoon: Ton Uenk, tonnyuenk [at] ijsselhoeven.nl

Werkgroep Oud-Roze

  • Mirjam ten Hove
  • Hetty Harmsen
  • Zwaan Makkink
  • Ineke Lenselink

Voorzitter/contactpersoon: Mirjam ten Hove, mirjamtenhove [at] ijsselhoeven.nl

NV projectgroep/Stichting Behoud IJsselhoeven

  • Jetse Hartmans
  • Harry Rakhorst
  • Hans Veltkamp

Voorzitter/contactpersoon: Jetse Hartmans, jetsehartmans [at] ijsselhoeven.nl

Klankbordgroep

De Stichting laat zich adviseren door een klankbordgroep. De Stichting is deze groep dank verschuldigd voor de goede adviezen en het meedenken.

Kerngroep:

  • Jaap Starkenburg (Stichting IJssellandschap)
  • Hans Valent (Windesheim)
  • Cor van den Berg
  • Ellis Lugtenberg
  • Josephine Steffens
  • Maarten Brascamp

Overige leden:

  • Kees Tak (Tak Architecten)
  • Marlies Spreen (Gemeente Deventer)
  • Ingrid van Herel (Het Oversticht)
  • Marrit Klompe (Provincie Overijssel)
  • Gerben Luchtenbelt (Makelaar)
  • Henk Posthuma (Gemeente Epe)
  • Bert Hinnen (Waterschap)
  • Rudi ter Heide (VVV de Veluwe)
  • Riette Bijsterbosch - van 't Einde (Gemeente Heerde)

arrow-right
Projectuitvoering

In 2013/2014, met een doorloop tot en met het voorjaar 2015,  is een project genaamd IJsselID uitgevoerd. Dit project is mogelijk gemaakt via bijdragen van de provincies Overijssel en Gelderland. Het project vormt in feite een zoektocht naar de identiteit van de IJssel(-vallei). Meer informatie is te vinden via www.ijsselid.nl. Het project is ondergebracht bij Stichting IJsselhoeven en wordt uitgevoerd door een projectgroep onder leiding van Gerard Hendrix, info [at] ijsselid.nl.

Eveneens is in 2013/2014 in het kader van de erfgoedregeling Overijssel opnieuw - op bescheiden schaal - subsidie verstrekt aan bewoners in het Overijsselse deel van de IJsselvallei voor restauratie/behoud van hun IJsselhoeve. In het voorjaar 2015 zullen opnieuw subsidie-aanvragen in Overijssel worden ingediend. Van de provincie Gelderland is in het kader van de Erfgoedregeling 2014-2016 tot nog toe slechts een zeer bescheiden subsidie verkregen voor het in kaart brengen van oude IJsselmeanders. Dit laatste project wacht nog op co-financiering.

Daarnaast staat een aantal kleinschalige - maar niet minder leuke - initiatieven op stapel op het terrein van groencursussen educatieve projecten etc.. Ook het succesvolle project "Eten Op IJsselhoeven" wordt in 2015 zo mogelijk verder uitgebreid met locaties in de zuidelijke helft van de Ijsselvallei. Daarnaast loopt in het voorjaar 2015 een kleine reizende tentoonstelling en worden plannen voor een grotere tentoonstelling in Deventer uitgewerkt. Daarnaast staan plannen in de steigers voor het organiseren van een "IJsselsymposium" met als centraal thema: leegstand agrarische bebouwing.

arrow-right
Eten op IJsselhoeven

Altijd al nieuwsgierig naar de binnenkant van een IJsselhoeve? De bewoners van 15 IJsselhoeven, gelegen langs de IJssel tussen Doesburg en Zwolle, ontvangen u  graag bij een lunch of diner op hun locatie. Uw gastvrouw/heer kookt voor u en vertelt over het leven op een IJsselhoeve van vroeger en nu. Ook mag u verder binnen en buiten kijken: de bedstee, de kelder, de deel waar de koeien op stonden, het erf met het bakhuisje, de boomgaard. Genoeg te ontdekken.

Klik hier voor de website van Eten op IJsselhoeven

arrow-right
Hoeven

De IJsselhoeven zijn belangrijk voor de IJsselvallei als beeldbepalende gebouwen in het gebied. Als het geen monumenten zijn, is er meestal geen financiele ondersteuning. Het probleem is verder dat IJsselhoeven heel groot zijn en soms heel oud: het huis en de schuren zijn immens en vergen veel onderhoud.

De Stichting zet zich op alle mogelijke manieren in voor het behoud van de gebouwen en erven. Zo probeert de Stichting subsidies te verkrijgen voor renovatie en onderhoud van boerderij en erf. Die bedragen geeft zij meestal als "aanmoedigingspremie" door aan de eigenaren die het overgrote deel van de investeringen voor rekening nemen. Daarnaast denkt de Stichting na over andere mogelijkheden om bewoners te helpen, bijvoorbeeld via deskundig advies aan eigenaren bij onderhoud en verbouwing. Ook verzorgt de Stichting regelmatig cursussen en excursies om informatie en kennis te delen. Energiebeheersing in dit soort oude gebouwen is eveneens een speerpunt.

arrow-right
Erven en Landschap

Een boerderij zonder erf is kaal. Dat kan niet. Als wij het daarom hebben over boerderijen, dan gaat het niet alleen over de gebouwen. De erven en de directe omgeving van de boerderij zijn van evenveel belang. Die bepalen voor een groot deel de ruimtelijke kwaliteit van het gebied. Erven bestaan uit verschillende onderdelen die op en rond de boerderij liggen zoals bomen en heggen, paden en wegen, de toegang, ligging en inrichting van de verschillende delen van de tuin (moestuin, bongerd, siertuin speeltuin), singels, perken en de bijgebouwen op het erf. Het project Werken aan IJsselhoeven wil een kwaliteitsimpuls geven aan de erven van de IJsselhoeven.

We doen dat op verschillende manieren. We helpen bij het maken van een nieuw plan voor het erf en de tuin. Soms is het nodig omdat er bijgebouwd is, soms is men uitgekeken op de manier waarop de tuin erbij ligt. In andere gevallen is er veel achterstallig onderhoud of wil men weer een aantal oude elementen op het erf terugbrengen.

De grote tuinen bij de statige IJsselhoeven zijn de slingertuinen ofwel de Engelse landschapstuin. Die hebben een andere achtergrond en zijn het waard te behouden of te herstellen. Ook daaraan kan de Stichting ondersteuning geven.

De belangrijkste hulp die we kunnen geven is bij de feitelijke aanleg van het nieuwe erf of tuin. In de toekomst willen we ons ook bezighouden met het landschap, met name waar het te maken heeft met de IJsselhoeven Denk dan aan hoogstamboomgaarden of andere landschappelijke elementen bij IJsselhoeven. 

Tenslotte geven we ook over erven informatie, adviezen en cursussen en wel op zo'n manier dat de bewoners niet afhankelijk blijven van adviezen van buiten maar zelf aan de slag kunnen.

Meer informatie bij rikthybaut [at] ijsselhoeven.nl (Rik Thybaut)

arrow-right
Cultuur & Cultuurhistorie

Boerderijen en erven zijn interessant maar het gaat ook om al die zaken die veel minder tastbaar zijn, de cultuurhistorie. Het verhaal erachter, het verhaal van het gebied van de mensen en de boerderijen, alles wat erover is geschreven, geschilderd en verteld. We vinden het ook belangrijk om een stukje van die geschiedenis te behouden en over te dragen aan jongeren via lesbrieven of via andere activiteiten die op nieuwe doelgroepen zijn gericht gericht. Ook vertellen we het aan mensen die geen agrarische achtergrond hebben en dat zijn er steeds meer. Als we het hebben over cultuur dan hoort daar ook toneel bij en beeldende kunst. Een project als Kruudmoes is vet voeren we met erg veel plezier uit. Het zet mensen aan het denken, het daagt mensen uit om te werken aan de streek waar ze wonen en werken.

We hopen de komende jaren zover te komen dat we samen met heel veel andere organisaties kunnen werken aan een IJsselvalleifestival of hoe je dat ook zou kunnen noemen.

Meer informatie bij riabroekhuis [at] ijsselhoeven.nl (Ria Broekhuis), voorzitter IJsselhoeven

arrow-right
IJsselvallei

Het gaat ons telkens om de cultuurhistorische kwaliteiten van de IJsselhoeven als onderdelen van het gebied. Daarbij staan IJsselhoeven niet op zichzelf maar vormen onderdeel van gebiedsontwikkeling. Dus eigenlijk moet je vanuit de aandacht voor de boerderij en het erf je bemoeien met het gebied. Daar komt het op neer. Dat speelt vooral bij de inrichting van nieuwe gebieden, in het geval van de IJsselvallei is het programma Ruimte voor de Rivier heel belangrijk. Maar ook leiden de nieuwe ontwikkelingen in de landbouw tot andere gebiedsinrichting. Wil je dus cultuurhistorie verankeren dan moet je er bij zijn als gebieden op de kop worden gezet. 

Daarvoor moet je ook kijken naar de kwaliteit van een gebied nu en de kwaliteit die je wil bereiken: over wat voor gebied heb je het, wat zijn de essentiele en niet weg te denken onderdelen. De IJsselvallei kun je je niet voorstellen zonder IJssel, zonder de oeverwallen, zonder de Veluwerand op enige afstand, zonder de Sallandse landgoederen.

Kortom het gaat om twee zaken: gebiedsinrichting met respect voor het culturele en agrarische erfgoed en om het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. In beide spelen de IJsselhoeven een belangrijke rol.

arrow-right
Onderwijs

Stichting IJsselhoeven heeft afgelopen jaren een aantal lespakketten ontwikkeld. Het doel hiervan is om jongeren al vroeg te betrekken bij hun leefomgeving. Dit betreft de IJsselhoeve in het bijzonder, maar zeker ook het omringende landschap, de natuur, de landbouw, de cultuur, de gebruiken, de bodem etc etc. De lespakketten zijn ontwikkeld door een onderwijskundig bureau (bureau Warmer) en zijn projectmatig opgezet. De kinderen worden uitgedaagd daadwerkelijk met elkaar met de omgeving aan de slag te gaan. Ook is gelet op de leerdoelen in de verschillende jaren. Zo is er 'lesvervangend' materiaal. Er zijn handleidingen voor docenten. Ook worden onderdelen buiten uitgevoerd, bijvoorbeeld bij Infocentrum IJssel in Den Nul/Olst.

Er zijn 4 lespakketten:

- de koekist voor de onderbouw van het basisonderwijs;

- 'kijk uit de IJssel' voor de middenbouw van het basisonderwijs;

- de stille boerderij voor de bovenbouw van het basisonderwijs;

- 'into the wild' voor de onderbouw van het voortgezet onderwijs.

Klik hier voor uitgebreide informatie over de lesbrieven.

Wilt u graag een van de lesbrieven inzetten in de klas? Neem dan contact op via mieskarrenbeld [at] ijsselhoeven.nl

De ontwikkeling van de lespakketten is financieel mede mogelijk gemaakt door bijdragen van het Prins Bernard Cultuurfonds.

 

arrow-right
Video over de activiteiten van de stichting